Binom Testi
İki sonuçlu (başarı/başarısızlık) bir deneyde elde edilen gözlenen başarı oranının \(\hat{p}\), beklenen teorik bir orandan \(p_0\) istatistiksel olarak farklı olup olmadığını test eder.
Parametreler & Veri Girişi
Sadece 1 (Başarı) ve 0 (Başarısız) değerleri girilmelidir! Farklı karakterler kabul edilmez.
Dosya Yükleyin
1 ve 0 içeren tek sütun1
Test etmek istediğiniz teorik veya beklenen oran.
Analiz Bekleniyor
Özet istatistikleri veya ham veriyi girip analizi başlatın.
Binom Testi Hakkında
Binom Testi, iki kategorili (başarılı/başarısız, evet/hayır, kadın/erkek vb.) verilerden oluşan tek bir örneklemde gözlenen başarı oranının \(\hat{p}\), önceden belirlenmiş teorik veya beklenen bir orana \(p_0\) eşit olup olmadığını analiz eder.
Özellikle küçük örneklemlerde oran testi (Z-Testi) varsayımları sağlanmadığında, olasılıkları direkt Binom Dağılımı üzerinden kesin olarak hesapladığı için p-değeri milimetrik doğruluğa sahiptir.
Ne Zaman Kullanılır?
- Bir madeni paranın hilesiz (\(p_0 = 0.5\)) olup olmadığını test ederken
- Bir ürünün kusur oranının fabrika standartlarından (\(p_0 = 0.02\)) sapıp sapmadığına bakılırken
- Seçim anketlerinde bir adayın oy oranının %50'yi geçip geçmediğini analiz ederken
- Örneklem çapı (\(n\)) oran testleri (Z-Testi) için çok küçük olduğunda
Varsayımlar
- Deneyler birbirinden tamamen bağımsızdır.
- Deney sonucu sadece iki olası durumdan biridir (dikotomik değişken).
- Başarı olasılığı (\(p\)) tüm denemeler boyunca sabit kalır.
- Veriler rastgele seçilmiş olmalıdır.
Karar Kuralı:
\(p < \alpha \rightarrow H_0 \text{ reddedilir. (Oran hipotez değerinden farklıdır)}\)
\(p \ge \alpha \rightarrow H_0 \text{ reddedilemez. (Oran hipotez değerine eşittir)}\)
\(p < \alpha \rightarrow H_0 \text{ reddedilir. (Oran hipotez değerinden farklıdır)}\)
\(p \ge \alpha \rightarrow H_0 \text{ reddedilemez. (Oran hipotez değerine eşittir)}\)
1. Binom Olasılık Kütle Fonksiyonu (PMF)
Bu, binom testinin temel formülüdür.
$$P(X=x) = \binom{n}{x} p^x (1-p)^{\,n-x}$$
\(X\): Başarı sayısı
\(n\): Toplam deneme sayısı
\(x\): Gözlenen başarı sayısı
\(p\): Başarı olasılığı
\(n\): Toplam deneme sayısı
\(x\): Gözlenen başarı sayısı
\(p\): Başarı olasılığı
2. Kombinasyon Formülü
Bu formül, başarıların farklı şekillerde gerçekleşebileceği olası düzenlerin sayısını verir.
$$\binom{n}{x} = \frac{n!}{x!(n-x)!}$$
3. Gözlenen Başarı Oranı
$$\hat{p} = \frac{x}{n}$$
\(\hat{p}\): Gözlenen başarı oranı
\(x\): Başarı sayısı
\(n\): Toplam deneme sayısı
\(x\): Başarı sayısı
\(n\): Toplam deneme sayısı
4. Tek Yönlü p-Değeri
Sağ kuyruk:
$$P(X \ge x) = \sum_{k=x}^{n}\binom{n}{k}p_0^k(1-p_0)^{n-k}$$
Sol kuyruk:
$$P(X \le x) = \sum_{k=0}^{x}\binom{n}{k}p_0^k(1-p_0)^{n-k}$$
5. Çift Yönlü Kesin p-Değeri
Tam olarak tek bir kapalı formülü yoktur. En doğru açıklama:
$$p = \sum P(X=k)$$
Burada toplam, gözlenen sonuçtan eşit veya daha uç (en az gözlenen kadar düşük olasılığa sahip) tüm sonuçları kapsar.
Not: Çift yönlü kesin binom testinde hesaplama yöntemi yazılımlar arasında küçük farklılıklar gösterebilir.
Not: Çift yönlü kesin binom testinde hesaplama yöntemi yazılımlar arasında küçük farklılıklar gösterebilir.
6. Beklenen Başarı Sayısı
$$E(X) = n p$$
7. Varyans
$$Var(X) = n p (1-p)$$
8. Standart Sapma
$$\sigma = \sqrt{n p (1-p)}$$